shape
shape

تاس‌ ماهی اتریشی یا استرلیاد (Sterlet)

  • خانه
  • تاس‌ ماهی اتریشی یا استرلیاد (Sterlet)
تاس‌ ماهی اتریشی یا استرلیاد (Sterlet)

تاس‌ ماهی اتریشی یا استرلیاد (Sterlet)

استرلیاد گونه‌ای کوچک، آب ‌شیرین زی و زودرس است که گوشت باکیفیتی دارد به‌دلیل ارزش محدود خاویار، بیشتر برای دورگه‌گیری، پرورش زینتی و اهداف تخصصی پرورش می‌یابد ماده‌ها در شرایط مناسب از ۳–۴ سالگی و وزن حدود ۱–۴ کیلوگرم بالغ می‌شوند و حدود ۱۲–۱۷٪ وزن بدن خاویار تولید می‌کند

تاس‌ماهی استرلیاد با نام علمی   Acipenser ruthenus و نام انگلیسی   Sterlet، یکی از کوچک‌جثه‌ترین گونه‌های خانواده تاس‌ماهیان (Acipenseridae) و از گونه‌های شاخص آب شیرین به شمار می‌رود که پراکنش طبیعی آن عمدتاً در رودخانه‌ها و حوضه‌های آب شیرین اروپای شرقی و روسیه است. این گونه برخلاف بسیاری از تاس‌ماهیان مهاجر، وابستگی زیادی به محیط‌های آب شیرین دارد و در زیستگاه‌های طبیعی خود عمدتاً در رودخانه‌ها زندگی می‌کند. استرلیاد از نظر اندازه بدن نسبت به گونه‌هایی مانند فیل‌ماهی، قره‌برون و تاس‌ماهی ایرانی جثه کوچک‌تری دارد و به دلیل نیاز به آب با کیفیت مناسب، مدیریت دقیق شرایط محیطی در پرورش آن اهمیت ویژه‌ای دارد. نام Sterlet ارتباطی با «ستاره‌ای‌شکل بودن صفحات استخوانی» ندارد و بهتر است این توضیح از متن علمی حذف شود.


استرلیاد به دلیل جثه کوچک، رسیدگی جنسی نسبتاً زودهنگام و قابلیت پرورش در سیستم‌های متراکم، در آبزی‌پروری تخصصی مورد توجه قرار گرفته است. سن بلوغ این گونه به عوامل مختلفی از جمله ژنتیک، دمای آب، تغذیه، سرعت رشد و شرایط پرورشی وابسته است؛ بنابراین نمی‌توان یک سن ثابت برای تمام جمعیت‌ها تعیین کرد. در شرایط پرورشی مطلوب، رسیدگی جنسی می‌تواند نسبت به شرایط طبیعی زودتر اتفاق بیفتد و در برخی مطالعات، بلوغ ماده‌ها در سنین پایین گزارش شده است. همچنین وزن و طول ماهی در زمان رسیدگی جنسی متغیر بوده و به شرایط مدیریتی و محیطی وابستگی دارد.
در مزارع پرورشی در صورت وجود شرایط خوب مدیریت، محیط زیست و تغذیه مناسب، ماده ها در سن ۳ تا ۴ سالگی و با وزن ۱ تا ۴ کیلوگرم و طول کل ۶۰ تا ۸۰ سانتی متر بالغ می شوند و می توان از آنها خاویار استحصال نمود. میزان تخم دهی آنها در این شرایط ۱۲ تا ۱۷ درصد وزن بدن است.تولید خاویار معمولاً مهم‌ترین مزیت اقتصادی این گونه محسوب نمی‌شود و پرورش آن در بسیاری از واحدها بیشتر با اهدافی مانند تولید گوشت، تکثیر مولد، تولید بچه‌ماهی و استفاده در برنامه‌های اصلاح نژاد و دورگه‌گیری انجام می‌شود.

استرلیاد
گوشت استرلیاد از کیفیت و بازارپسندی مطلوبی برخوردار است و در کنار تولید گوشت، این گونه به دلیل اندازه، شکل ظاهری و قابلیت نگهداری در شرایط کنترل‌شده، در برخی بازارها ارزش زینتی و آکواریومی نیز دارد. یکی از مهم‌ترین کاربردهای تخصصی استرلیاد، استفاده در برنامه‌های دورگه‌گیری با سایر تاس‌ماهیان است؛ از جمله تولید هیبرید بستر (Bester) از تلاقی فیل‌ماهی (Huso huso) و استرلیاد (Acipenser ruthenus) که از هیبریدهای شناخته‌شده در آبزی‌پروری تاس‌ماهیان محسوب می‌شود. در ایران نیز استرلیاد گونه بومی طبیعی محسوب نمی‌شود و استفاده از آن عمدتاً در ارتباط با فعالیت‌های پرورشی، اصلاحی و دورگه‌گیری مطرح بوده است.
از دیدگاه آبزی‌پروری، استرلیاد به دلیل جثه کوچک، رسیدگی جنسی نسبتاً زودهنگام، قابلیت نگهداری در تراکم‌های پرورشی مناسب و امکان پرورش در سامانه‌های بازچرخانی آب (RAS)، می‌تواند برای واحدهای کوچک و تخصصی گزینه قابل بررسی باشد. همچنین نیاز کمتر به فضای پرورشی در مقایسه با تاس‌ماهیان بسیار درشت‌جثه، امکان استفاده از آن را در سیستم‌های متراکم افزایش می‌دهد. با این حال، کوچک بودن اندازه بدن و مقدار محدودتر خاویار باعث می‌شود اقتصاد تولید خاویار آن با گونه‌هایی مانند فیل‌ماهی و برخی تاس‌ماهیان بزرگ‌جثه متفاوت باشد و توجیه اقتصادی آن باید بر اساس هدف تولید، قیمت گوشت و خاویار، هزینه خوراک، دوره پرورش و بازار منطقه‌ای ارزیابی شود.