تاسماهی ایرانی قره برون پوزه سیاه (Acipenser persicus)
قرهبرون از گونههای بسیار ارزشمند خاویاری با گوشت و خاویار مرغوب و ارزش صادراتی بالا است بهدلیل حساسیت و دشواری بیشتر پرورش، به مدیریت دقیق و شرایط مناسب نیاز دارد
تاسماهی ایرانی یا قرهبرون یکی از گونههای ارزشمند و بومی دریای خزر است که به دلیل ارزش اقتصادی، کیفیت گوشت و خاویار و اهمیت ژنتیکی جایگاه ویژهای در صنعت آبزیپروری ایران دارد. این گونه قابلیت پرورش در استخرهای بتنی، تانکها و سیستمهای متراکم و بازچرخانی آب را داراست و در شرایط مناسب میتواند عملکرد مطلوبی داشته باشد.
با توجه به بومی بودن و ارزش ژنتیکی این گونه، توسعه پرورش آن باید همزمان با حفظ تنوع ژنتیکی، تأمین بچهماهی سالم و دارای منشأ مشخص و رعایت اصول مدیریت پایدار انجام شود. قرهبرون میتواند یکی از گونههای مهم در توسعه تولید پایدار گوشت و خاویار در ایران باشد.

خاستگاه اصلی ماهی خاویاری قره بورون در آبهای ساحلی ایران در دریای خزر بوده و به همین علت به تاسماهی ایرانی معروف و به معنای پوزه سیاه است.از نظر ارزش غذایی و اقتصادی بدون شک از رتبه دوم در دنیا برخوردار و در مقایسه با سایر گونه های تاسماهیان دارای عمر طولانی تری است. بدن آن کشیده و باریک و رنگ آن نسبت به تاسماهی روس روشن تر است.
در محیط پرورشی با دما و تغذیه مناسب ماده ها در سن ۸ تا ۱۰ سالگی و با وزن ۱۴ تا ۲۲ کیلوگرم بالغ می شود. طول تقریبی ماهی قره بورون پرورشی در سن بلوغ حدود ۱۳۰ سانتی متر و میزان تخم دهی آن ۱۲ تا ۱۵ درصد وزن بدن ماهی است.حساسیت پرورش ماهی خاویاری قره بورون (قره برون) بسیار بالا و با دشواری های خاصی همراه است و از لحاظ سختی پرورش با فیل ماهی قابل مقایسه نیست.
با توجه به اینکه این ماهی گونه مختص ایران می باشد و در واقع تاسماهی ایرانی است و تکثیر و رشد آن با مشکلات و پیچیدگیهای خاص روبروست، در حد امکان پرورش دهندگان ماهیان خاویاری می بایست در ایران با ممارست و پشت کار و رعایت اصول تکثیر و پرورش به تولید این گونه همت بیشتری داشته باشند تا پرورش آن نیز در مزارع پرورش ماهیان خاویاری به وفور یافت شود و به خاویار ماهی قره برون، خاویار آسترا نیز می گویند و خاویار آسترا نیز درجه بالایی از صادرات خاویار ایران را به خود اختصاص دهد.
درجه حرارت مطلوب برای تکثیر این ماهی ۲۲-۲۰ درجه سلسیوس است. گوشت و خاویار این گونه ارزش زیادی دارد. به طوری که گوشت آن ۱۱ درصد چربی و 6/15 درصد پروتئین و خاویار آن ۱۶-۱۱ درصد چربی و ۲۷-۲۳ درصد پروتئین دارد.
بطور کلی قرهبرون از گونههای باارزش تاسماهیان از نظر اقتصادی، تغذیهای و تولید خاویار محسوب میشود و بهدلیل کیفیت مطلوب گوشت و خاویار، از ظرفیت مناسبی برای توسعه آبزیپروری برخوردار است. با این حال، حساسیتهای فیزیولوژیک و نیازهای مدیریتی این گونه، ضرورت کنترل دقیق کیفیت آب، تغذیه، تراکم و شرایط بهداشتی را برای دستیابی به عملکرد مطلوب و تولید پایدار ایجاب میکند.
